50 anni fa, ai Giardini Cavour di Torino, veniva inaugurato un monumento al poeta piemontese Pinin Pacòt

 

Dal Giornal piemontèis «Musicalbrandé – arvista piemontèisa», Dzèmber 1970 – Ann XII – scartari 48

 

Dumìnica 29 novèmber 1970, la Companìa dij Brandé a l’ha consegnà ufissialment a la Comun-a ‘d Turin un monument a la memòria ‘d Pinin Pacòt.

Ël prof. Riccardo Massano, ordinari ‘d literatura italian-a ant l’Università ‘d Turin, a l’avìa fàit un discors comemorativ dël poeta e Don Mario Occhiena a l’avìa dàit la benedission.

Noi belessì arportoma na part dla presentassion fàita dal professor Renzo Gandolfo.

 

La Companìa dij Brandé, e tuti j’amis che a son sì riunisse, a ringrassio la sità ‘d Turin che Chiel, sor Assessor, për délega dël Sìndich belessì a rapresenta, d’avèj aprovà nòstra propòsta ëd fé omagi a la coltura piemontèisa con un arcòrd an onor ëd Pinin Pacòt che dë sta coltura a l’é stàit un dij pi nòbij animator.

Dla coltura e, ancor mej, ëd nòstra poesìa: përchè a l’é ant la vos dij sò poeta che na nassion a mostra soa saiva1 pi genita, soa anima ancreusa2. […]

Costa data, costa riunion, a l’é na festa che an toca ij cheur.

An comeuv come amis ëd Pacòt, ëd l’òm, giust e drit: e sossì a val për noi, ant la sfera dle còse privà, e noi i la vivoma an silensi ant na comossion che an gropa antorn a madama Pacòt e a sò fieul che con noi a arvivo, an cost moment, tante passion, tante giornà ëd na vita rica e profonda.

An comeuv coma Companìa dij Brandé – an costa companìa sarand ant un sol sercc tuti j’amis che a son sì radunasse -: coma companìa che da Pacòt a l’ha arseivù3 la «fiama ch’as dëstissa nen» e che as sent impegnà ant na milìssia che a l’ha për ansëgna ij brandé che a son coj che a reso ‘l feu ‘d le ca. […]

Për sòn, al monument che Pacòt a s’é fasse con soa euvra, i l’oma vorsù ch’as giontèissa n’arcòrd material, coma testimoniansa, coma spron për coj ch’a dësmentio o ch’a san nen. […] E a veul e a dev esse preuva ‘d nòstra fedeltà a nòstra tradission pi àuta, a nòstra ànima piemontèisa, a nòstra lenga che a travers nòstri poeta a dà espression a nòstra siviltà pi ciàira. […]

I lo soma: e prima ëd pensé a le pere, i l’oma provëdù a riunì le poesìe e le lession ëd Pacòt, ant col volum che i l’oma publicà tre ani fa «a l’ansëgna dij Brandé».

Ma i l’oma peui anche desiderà che ‘d Pacòt a-i fussa n’arcòrd corpos, che a anvitèissa a serché soa euvra spiritual e a-j dèissa arsonansa ant ël sol. E i l’oma desiderà che cost arcòrd a fussa conform ai sò gust, sensa retòrica, nu e dru4. Belessì, an cost àngol ëd Turin che a conserva un sò deuit nen guastà dal trafen5, ai pé ‘d cost montruch6 che a quata e a guerna ij rest dij rampar7 dla glòria e dij sacrifissi ‘d costa nòstra sità, dël Piemont. Adess a-i chërs l’erba, le piante a biauto8 ant ël vent, le àuto a sghijo sensa tròp afanesse. Belessì sò arcòrd: «ansema a la róndola che a vòla për l’aria seren-a, con la pianta che a pen-a, con la pera che a dura». […]

E i pregoma Chiel, sor Assessor, e ant Chiel la sità che a l’é ant ël cheur ëd tuti noi piemontèis, d’arseive, për tuti, cost monument a Pinin Pacòt, poeta piemontèis, e ‘d conservelo ant ël patrimòni pi viv e pressios ëd nòstra tèra.

1 Linfa
2 Profonda
3 Ricevuto
4 Nudo e fertile
5 Trambusto
6 Monticello
7 Bastioni (della cinta muraria che difendeva la città di Torino)
8 Dondolano

PRIMAVERA ëd Pinin Pacòt

Deurb la fnestra, poeta, che ‘l sol a së spatara an toa stansa:

a-i nassrà na speransa, minca un seugn che at ancanta.

E le rόndole svice at diran le rijente paròle,

che a përfumo le viòle, che la lòdola a canta.

E deurb l’ànima a st’aria pien-a ‘d vòli ant ël cel e ‘d rijade,

e ‘d përfum e ‘d cantade, e dë smens frissonante,

përchè ti it peusse vive le vite pi àute e profonde,

për che it perde e it confonde con j’osej e le piante;

për che it sente e che it cante le vive creature sorele,

le còse sempie e bele, con toa vos fàita pura,

ansema a la rόndola che a vòla për l’aria seren-a,

con la pianta che a pen-a, con la pera che a dura.

 

Për d’àutre notissie ansima a Pacòt i peule vardé ij nùmer d’otober, novèmber e dzèmber dël 2014 ëd COSE NOSTRE.

Michele Ponte
Nato a Torino. Lingua madre: Italiano; lingua padre: Piemontese. Mi interesso di letteratura e canzoni popolari del Piemonte. Ho realizzato alcuni Scartari (quaderni) intitolati: Spassgiade tra poesìe, canson e conte piemontèise (Passeggiate tra poesie, canzoni e racconti piemontesi) che sono stati presentati in varie occasioni con esecuzione dal vivo delle canzoni.

LASCIA UN COMMENTO

Per favore inserisci il tuo commento!
Per favore inserisci il tuo nome qui

Questo sito usa Akismet per ridurre lo spam. Scopri come i tuoi dati vengono elaborati.