25.8 C
Comune di Caselle Torinese
sabato, Luglio 20, 2024

    Vijà ‘d Natal

    Poesia di Domenico Badalin (TO 6/3/17 – 5/2/80) di cui abbiamo già parlato diverse volte. (set. 2014; feb. 2015; apr. 2017; set. 2019; feb. 2020; set. 2022).
    Questa volta vi proponiamo una sua poesia che, purtroppo, quest’anno è molto attuale.
    È la “Notte di Natale” la “Notte Santa”, notte di preghiera e di gioia.
    In una cascina delle colline del Monferrato, avvolte dalla nebbia, un contadino ricorda la moglie che è morta per il dolore di aver perso un figlio in guerra senza neanche sapere dov’è stato sepolto. E il contadino prega così: “Sono passati 2000 anni da quando sei nato Signore e perché l’uomo continua a fare le guerre? Perché c’è ancora la miseria e la fame? Perché si distrugge la natura? Troppi hanno dimenticato la tua parola. Finché ci saranno le guerre questa notte non è festa per nessuno. Signore, abbi pietà dell’onta del mondo!”

    Vijà ‘d Natal
    Neut ëd Natal, Nosgnor, për ël varèi1.
    Neut Santa për la tèra ch’o l’arpòsa
    ‘nsuma lë smens e ‘l rèis dël me solì2.
    Neut ëd Natal: neut d’orassion e ‘d gòj.
    Staneut, ina nebia greva montaja
    da la val, o l’ha ‘nvertojà ‘l cassin-i
    ‘d silensi creus3, ‘me s’o fijsso sospèisi
    ‘nt in veuid, sensa colin-i e sensa cel.
    Ben pòich paisan saran calà divòt
    zù da la stra, për andessi a scoté
    Mëssa ‘d mesaneut, ma cred, che ‘nt la stala,
    j’avran prigà lostess con divossion.
    E mi j’heu nen scotà bati la ciòca.
    Ël dan-i4 dël batòcc5, saran perdissi,
    schissaji da la nebia, ‘n mes al preus6
    andromìi dla val e ‘nt ël varèi,
    is gran silens o l’ha portà ‘n gavign7
    ëd pensé fosch, che la ment o l’arfuda,
    ma ‘n den al cheur ch’ël bat ëstrach, o pianzo.
    Neut d’orassion për Ti, l’é sa neut Santa
    e j’heu prigà delcò për ij me mòrt…
    e chila l’ha spondimi dësperaja.
    Colpa dla nebia ch’o la zura8 sl’uss,
    o colpa d’in dolor ch’l’é mai smortassi,
    ma qui, ‘n snojon9 a dvan a Ti, Nosgnor,
    l’é parimi ‘d sentila da ‘n sël brich
    a ciamé ‘l fieu sperdì, coma la seria
    ch’l’é tornaja da Ti, lassand-mi sol.
    Dòp trant’agn, la figura anfagotaja
    dël nòstr mat10 ch’ël partiva për ël front,
    o l’é semp ciara ‘nt la ment e seu manch
    ancora ‘dess Nosgnor e lo savreu mai
    e chila l’é mòrta sensa savèilo,
    sot a che sabia ‘l dreum, dë dlà dël mar.
    Neut d’orassion për Ti, sa neut ch’o passa
    e neut ëd gòj. Ël mond cristian l’é ‘n festa.

    Ma ‘dess ch’oT sij nassì e qui ‘nt la stala
    o T’hei ëscotà ‘l ben11 ch’j’heu diti pruma,
    adess lass-mi parlé sensa prigheTi,
    lass-mi trové ‘l coragi d’in pirché…
    Se da doimila agn, për ël contrà
    dla tèra, s’arpet l’ora dël Miracol
    ëd Ti ch’oT nassi Òm, për salvé j’òm
    con pas a j’òm ëd bon-a volontà,
    pirché l’é nen sprendissi da fé ‘l guèri?
    Sempri, da na quèi part d’is pòver mond,
    dj’òm ben armà s’artreuvo për massessi
    e dj’acc ben al sigur, o-j fan massé.
    Ma Ti, për chi ‘T sij nà? Per chi ‘T sij mòrt?
    Avanda12 l’é sa bon-a volontà
    che j’Angei o cantavo su Betlèm,
    se dj’òm o j’han sfidà la Tò pietà
    e ciamand-Ti con lor e ‘nt ël Tò nòm,
    o j’han schincià13 la tèra ‘d sangh e d’onta14,
    massanda tanc nossent! Dismi, Nosgnor…
    O n’j’é ‘ncora dij patiment al mond,
    dij mai antich, coma miseria, fam,
    nen varì, nen scanc-là… E l’òm s’anfuria,
    o spara, ‘l massa, o dëstruv ël pianti,
    l’erba dij pra, lë smens e ‘l rèis dla tèra.
    An tròip o j’han smentià la Tò paròla!
    Fin che la mòrt l’antron-ërà për l’aria,
    sparaja da la cana d’in ës-ciòp15,
    o la drocrà dal cel cheriaja ‘d sangh,
    dvan a j’eui dël masnà sensa speransa,
    e fin che ‘n vegg o starà viv për pianzi
    ‘l fieu mòrt an bataja e fin-a che
    na mari l’avrà nen la fòrsa ‘d vivi,
    d’arzissti, ‘d tiré ‘nans16 con is dolor,
    o l’é festa për gnun la neut ch’oT nassi!
    Staneut o l’é temp ëd ciamé përdon
    për ij viv, për ij mòrt ëd tuti ‘l guèri.
    Nosgnor: avèi pietà dl’onta dël mond.

    1 Varèi: valletta
    2 Solì: esposto a mezzogiorno
    3 Creus: profondo
    4 Dan-i: rintocchi
    5 Batòcc: battaglio
    6 Preus: striscia di terra tra due solchi
    7 Gavign: groviglio
    8 Zura: preme
    9 Snojon: in ginocchio
    10 Mat: ragazzo
    11 Ben: orazione
    12 Avanda: dove
    13 Schincià: lordato
    14 Onta: vergogna, onta
    15 Es-ciòp: fucile
    16 Anans: avanti

    Rispondi

    Questo sito usa Akismet per ridurre lo spam. Scopri come i tuoi dati vengono elaborati.

    Michele Ponte
    Michele Ponte
    Nato a Torino. Lingua madre: Italiano; lingua padre: Piemontese. Mi interesso di letteratura e canzoni popolari del Piemonte. Ho realizzato alcuni Scartari (quaderni) intitolati: Spassgiade tra poesìe, canson e conte piemontèise (Passeggiate tra poesie, canzoni e racconti piemontesi) che sono stati presentati in varie occasioni con esecuzione dal vivo delle canzoni.

    - Advertisment -

    Iscriviti alla Newsletter

    Ricevi ogni giorno, sulla tua casella di posta, le ultime notizie pubblicate

    METEO

    Comune di Caselle Torinese
    nubi sparse
    22.8 ° C
    22.8 °
    21.6 °
    91 %
    1.3kmh
    57 %
    Sab
    29 °
    Dom
    23 °
    Lun
    30 °
    Mar
    29 °
    Mer
    20 °

    ULTIMI ARTICOLI

    Momenti giù, momenti su

    È risaputo che lo sport consente di migliorare molti aspetti della nostra vita. Infatti, attenua lo stress, allena la mente e aumenta l'autostima. Inoltre, grazie...

    22° Rassemblement